TSAKURE
Kowace
jam’iyyar siyasa da aka kafa tun daga samuwar ‘yancin kai zuwa yau an kafa ta
ne bisa wasu ayyukan manufofi da tsare-tsare wadanda jam’iyyar za ta bi,
wadanda kuma da su ne za ta rika tallata hajarta ga al’umma domin su amince su
zaɓe ta. Yawancin wadannan manufofin su ne kan zaman alƙawuran da ‘yan siyasa
ke yi wa al’umma don neman kuri’unsu. Ire-iren wadannan alƙawura ba su wuce
hanyoyin jin daɗi da kyautata rayuwar al’umma ba, wannan ya sa mawaka da dama
kan tsare ko shirya waka ta musamman domin bayyana yadda kowace jam’iyya ko ɗan
takara kan tsare manufofinta ga jama’a domin jawo hankulansu, wasu kuma sai dai
idan an tafi yakin neman zaɓe za su ji manufofin jam’iyyar a bakin ‘yan takara
ko ‘yan siyasa ko magoya bayansu ko kuma da na jam’iyya. Manufar wannan takarda
ita ce ganin yadda aka samu juyin juya hali a harkar siyasa wajen tallata ɗan
takara da mawaka suke yi yanzu maimakon jam’iyya, don haka wannan nazari zai ƙokarin
fito da irin rawar da rubutattun wakokin siyasa suke takawa a fagen siyasa
musamman juya halin da aka samu wajen tallata ɗan takara da suke yi a yanzu
maimakon jam’iyya a wannan lokaci.
KUNSHIYA
Tabbatarwa - - - - - - - - - - -I
Shafin
Amincewa - - - - - - - - - -II
Sadaukarwa - - - - - - - - - - -III
Godiya - - - - - - - - - - - -IV
Tsakure - - - - - - - - - - - -VI
Kunshiya - - - - - - - - - - - -VII
BABI NA DAYA
Gabatarwa
1.1 Shimfida - - - - - - - - - - -1
1.2 Manufar Bincike - - - - - - - - - -2
1.3 Dalilin Bincike - - - - - - - - - -2
1.4 Hasashen Bincike - - - - - - - - - -3
1.5 Muhimmancin Bincike - - - - - - - - -3
1.6 Farfajiyar Bincike - - - - - - - - - -4
1.7 Nadewa - - - - - - - - - - -4
BABI NA BIYU
Waiwayen Ayyukan Magabata
2.1 Shimfida - - - - - - - - - - -5
2.2 Waka - - - - - - - - - - - -5
2.3 Siyasa da Wakokin Siyasa - - - - - - - -10
2.4 Talla - - - - - - - - - - - -20
2.5 Nadewa - - - - - - - - - - -21
BABI NA UKU
Hanyoyin Tattara Bayanai
3.1 Shimfida - - - - - - - - - - -22
3.2 Babbar Hanya - - - - - - - - - -22
3.2.1 Sauraro Wakokin Siyasa - - - - - - - - -22
3.2.2 Hira da Mawakan Siyasa - - - - - - - -23
3.2.3 Hira da ‘Yan Siyasa - - - - - - - - -24
3.3 Karamar Hanya - - - - - - - - - -24
3.3.1 Ziyarar Dakunan Karatu - - - - - - - - -24
3.5 Nadewa - - - - - - - - - - -25
BABI NA HUDU
Juyin Juya Hali a Cikin Wakokin Siyasa
4.1 Shimfida - - - - - - - - - - -26
4.2 Ma’anar Juyin Juya Hali - - - - - - - - -26
4.3 Yanayin Wakokin Siyasa a da - - - - - - -26
4.4 Yanayin Tallar Siyasa a Yanzu - - - - - - -39
4.5 Dalilan da Suka Haddasa Juyin Juya Hali na Tallata Ɗan
Takara a
Maimakon Jam’iyya - - - - - - - - - -42
4.6 Nadewa - - - - - - - - - - -43
BABI NA BIYAR
Kammalawa
5.1 Shimfida - - - - - - - - - - -44
5.2 Takaitawa - - - - - - - - - - -44
5.3 Sakamakon Bincike - - - - - - - - - -45
5.4 Shawarwari - - - - - - - - - - -46
5.5 Nadewa - - - - - - - - - - -46
Manazarta - - - - - - - - - - -48
BABI NA ƊAYA
Gabatarwa
1.1 SHIMFIƊA
Kowane allazi na ga da amanunsa,
Sai da bindiga soja yake tsiyarsa,
Shi maƙeri mai noma ne gwaninsa,
Haka jam’iyya sai da mawallafi ta ja daga.
(Waƙar Shegiyar Uwa ta Haruna Aliyu Ningi)
Nazari a
kan waƙoƙin Hausa ba sabon abu ne ba a fagen nazarin Hausa, musamman idan aka
yi la’akari da irin rawar da masana da manazarta suka taka wajen fito da
muhimmancin abubuwan da waƙoƙin Hausa suka ƙunsa. Masana irin su Hiskett (1975)
da Yahya (1987) Birniwa (1987) da Birnin Tudu (2001) da Usman (2008) sun yi
nazarce-nazarce ta la’akari da yadda mawaka suke ba je kolin basirarsu ta
hanyar jeranta zance cikin hikima da basira wanda suka kira shi “zubi da tsari”
da kuma nazarin harshen waƙa wato salo, sai kuma nazarin irin sakon da mawaki
ke son isarwa ga al’umma wanda a harshen nazari aka kira shi jigo. Yawancin
nazarce-nazarce da ayyukan da aka gudanar kan abin da ya shafi waƙoƙin Hausawa
an gudanar da su ne ta waɗannan hanyoyi, wato nazarin zubi da tsari da salo da
kuma jigo. Irin wannan nazari kuwa ya haɗa har da waƙoƙin siyasa, waɗanda su ma
an yi ayyuka da dama kansu, kuma an fito da abubuwa masu yawa waɗanda duniyar
nazari ke amfana da su.
Duk da
irin yadda manazartan suka bayar da gagarumar gudunmawa kuma suka cancanci
yabo, amma kasancewar ilimi kogi, wannan ya sa ba a sami wani aiki da aka
gudanar da ya fito da irin juyin juya halin da mawaka suka yi game da al’amarin
talla a siyasa ba. Wannan yana daga cikin dalilan da suka sanya aka ƙudiri
aniyar yin wannan nazari. Wannan takarda za ta fito da abubuwan da suka shafi
juya hali na tallata fan takara a maimakon jam’iyya.
1.2
MANUFAR BINCIKE
Kowane
aiki na duniya da aka yi ko za a yi za a iske yana da wata manufa ta musamman
game da aiwatar da shi.
Don haka
babbar manufa wannan bincike ita ce fito da yadda mawakan suka yi juyin juya
hali a waƙoƙin siyasa, suke talla ɗan takara ba jam’iyyar da ya fito takarar
ba. Don dalilai ’yan’uwa su san muhimmancin da wannan fanni ke da shi a
ɓangaren ilimi da kuma irin gudunmawar da wannan mawaka ke bayarwa wajen
bunkasa harsunan.
1.3
DALILIN BINCIKE
Kamar
yadda Hausawa ke cewa, “Ruwa ba ya tsami banza” wato, komai da ake yi akwai
dalilin yin sa, ba haka kawai ake yin abu gaba-gadi ba, musamman a fagen ilimi.
Babban dalilin wannan nazari shi ne, bisa binciken da mai nazari ya yi, idonsa
bai kai ga wani bincike da aka taba yi irin wannan ba, don haka ne ma ya kara
kaimi wajen ganin an gudanar da wannan binciken domin karin haske game da
harshen da kuma waƙoƙin siyasa. Na daga cikin dalilin aiwatar da wannan
bincike, don dalibai ’yan’uwa su san muhimmancin da wannan fanni ke da shi a
ɓangaren ilimi da kuma irin gudunmawar da wannan mawaka ke bayarwa wajen
bunkasa harsunan.
1.4
HASASHEN BINCIKE
A ƙwai
hasashe da dama da ake yi game makoma ko sakamakon wannan bincike kamar haka:
Ø Ana hasashen sauyin zamani da aka samu da
bunkasar wayewa da cigaba a fannin siyasa shi ya haddasa faruwar juyin juya
hali a wurin mawakan siyasa.
Ø Haka kuma ana hasashen neman ɗan abin hannu na
da matuƙar tasiri wajen kawo wannan sauyi game da talla a harkar siyasa.
1.5
MUHIMMANCIN BINCIKE
Ana iya
cewa dukkan wani abu da mutum zai gudanar, ko ya aiwatar da shi, to ba zai yi
shi ba sai ya tabbata cewa yana da amfani gare shi da sauran jama’a musamman
idan ya shafi fagen ilimi.
Saboda
haka, wannan bincike yana da muhimmanci ƙwarai da gaske ba ma ga fagen ilimi ko
ga mai nazari kawai ba, har ma ga masu sha’awar waƙoƙin siyasa. Bugu-da-ƙari,
binciken zai haɓɓaka wannan fanni na adabin Hausa ta hanyar fito da hikimomi da
fasahar mawaka na yin juyin juya hali a fili domin masu saurare da sha’awar
waƙoƙin siyasa su amfana da abubuwan da yake fada waƙoƙisu.
Haka kuma, wannan bincike zai tattara duk wasu bayanai ta yadda
masu nazari za su amfana zuwa nan gaba a wannan bigi.
1.6 FARFAJIYAR BINCIKE
Farfajiyar wannan Bincike ta takaita ga kawo misali kan wasu
wakokin siyasa da mawaka ke aiwatarwa domin gano irin juyin juya halin da ke
faruwa ga 'yan takara, za a iya kawo misali da kowacce waka matukar sakon da
ake so zai fito fili, don haka ba a ware wasu wakoki musamman domin aiwatar da
binciken ba.
1.7 NADEWA
Wannan babi na đaya an yi bayanin yanayin bincike, sannan da
masomin bincike sannan aka yi bayanin hasashen bincike sai farfajiyar bincike
sannan kuma aka nade babin.
Buyers has the right to create
dispute within seven (7) days of purchase for 100% refund request when
you experience issue with the file received.
Dispute can only be created when
you receive a corrupt file, a wrong file or irregularities in the table of
contents and content of the file you received.
ProjectShelve.com shall either
provide the appropriate file within 48hrs or
send refund excluding your bank transaction charges. Term and
Conditions are applied.
Buyers are expected to confirm
that the material you are paying for is available on our website
ProjectShelve.com and you have selected the right material, you have also gone
through the preliminary pages and it interests you before payment. DO NOT MAKE
BANK PAYMENT IF YOUR TOPIC IS NOT ON THE WEBSITE.
In case of payment for a
material not available on ProjectShelve.com, the management of
ProjectShelve.com has the right to keep your money until you send a topic that
is available on our website within 48 hours.
You cannot change topic after
receiving material of the topic you ordered and paid for.
Login To Comment